સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પર આજે બપોરે ૭૨ વર્ષના રમેશભાઈ અને ૬૮ વર્ષના ગૌરીબેને ફરી એકબીજાના હાથમાં હાથ પરોવીને નવી જિંદગીની શરૂઆત કરી છે. છેલ્લા દસ વર્ષથી અમદાવાદના એક વૃદ્ધાશ્રમમાં રહેતા આ દંપતીએ આજે પરિવારની હાજરીમાં ફરીથી લગ્નની ગાંઠ બાંધીને સાબિત કર્યું છે કે પ્રેમની કોઈ ઉંમર હોતી નથી.
આજે બપોરે ૧૫:૫૦ વાગ્યે જ્યારે આખું અમદાવાદ ગરમી અને ટ્રાફિકની દોડધામમાં હતું, ત્યારે રિવરફ્રન્ટના અટલ બ્રિજ પાસે એક અલગ જ માહોલ જોવા મળ્યો હતો. કોઈ મોટો હોલ કે લાખોનો ખર્ચ નહીં, પણ સવારના કુમળા તડકામાં નજીકના મિત્રો અને આશ્રમના સભ્યોની હાજરીમાં આ સમારોહ યોજાયો. રમેશભાઈએ સફેદ કુર્તા-પાયજામો અને ગૌરીબેને વર્ષો પહેલાં પહેરી હતી તેવી જ સાદી પણ સુંદર લાલ કિનારીવાળી સાડી પહેરી હતી. તેમની આંખોમાં જે ચમક હતી, તે ૨૦ વર્ષના યુવાનમાં પણ જોવા મળવી મુશ્કેલ છે.
રમેશભાઈ મૂળ ખેડાના વતની છે અને આખી જિંદગી રેલવેમાં નોકરી કરીને નિવૃત્ત થયા છે. જીવનના સંઘર્ષમાં તેમણે પોતાનું ઘર અને સંતાનો ગુમાવ્યા બાદ છેલ્લા એક દાયકાથી આશ્રમને જ પોતાનું ઘર બનાવી લીધું હતું. ગૌરીબેન પણ પોતાના સાસરી પક્ષના વિખવાદોને કારણે એકલા પડી ગયા હતા. બંનેની મુલાકાત આશ્રમના કોમન હોલમાં થઈ હતી. શરૂઆતમાં માત્ર ચા-પાણી સાથે થતી વાતો ક્યારે ગાઢ મિત્રતા અને પછી આત્મિયતામાં બદલાઈ ગઈ, તેની તેમને પોતે પણ ખબર ન પડી.
સંબંધોની આ સફરમાં સૌથી મોટો પડકાર સમાજની માનસિકતાનો હતો. જ્યારે તેમણે આશ્રમના સંચાલકોને પોતાની ઈચ્છા જણાવી ત્યારે પહેલા તો બધાને આશ્ચર્ય થયું હતું. "દાદા, આ ઉંમરે વળી શું જરૂર છે?" જેવા સવાલો તેમને પૂછવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ રમેશભાઈનો જવાબ સાફ હતો, "જ્યારે ઘડપણના આ આરે એક સહારો મળી ગયો છે, તો દુનિયાને ખોટું શું લાગે છે? મને હવે ગૌરીના હાથની ચા અને તેની સાથે વાતો કર્યા વગર દિવસ પસાર કરવો ગમતો નથી."
અમદાવાદના સામાજિક માળખામાં વૃદ્ધાવસ્થામાં લગ્ન અથવા બીજા સંબંધોને લઈને ઘણી બધી માન્યતાઓ જોડાયેલી છે. ઘણીવાર લોકો તેને મજાક ગણે છે અથવા તો પરિવારની મર્યાદા સાથે જોડે છે. પરંતુ રિવરફ્રન્ટ પર ઉપસ્થિત રહેલા સ્થાનિક રહેવાસીઓ અને સહેલાણીઓ માટે આ દ્રશ્ય એક પ્રેરણા બની ગયું હતું. ત્યાંથી પસાર થતા યુવાનોએ પણ ઉભા રહીને આ દંપતીને આશીર્વાદ આપ્યા હતા.
આજના સમયમાં જ્યારે લોકો રિલેશનશિપમાં પણ શોર્ટકટ શોધે છે, ત્યારે આ વૃદ્ધ દંપતીનો પ્રેમ એક પાઠ છે. આ પ્રેમમાં કોઈ દેખાડો નથી, કોઈ મોટી અપેક્ષાઓ નથી. માત્ર એકબીજાનો સાથ છે. રમેશભાઈએ જણાવ્યું હતું કે, "અમે કંઈ સમાજને બદલવા નથી માંગતા, અમે તો માત્ર અમારા છેલ્લા શ્વાસ સુધી એકબીજાનો હાથ પકડીને જીવવા માંગીએ છીએ. પૈસા કે મિલકત હવે અમારા માટે કોઈ મૂલ્ય ધરાવતા નથી."
આશ્રમના સંચાલકોએ આ લગ્ન માટે ખાસ તૈયારીઓ કરી હતી. નાના નાના દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા હતા અને રિવરફ્રન્ટની શાંતિમાં ભજનનો ગુંજારવ થતો હતો. કોઈ વૈદિક મંત્રોચ્ચાર નહોતા, પણ એકબીજાને આપેલા વચનો હતા. ગૌરીબેને કહ્યું કે, "જ્યારે હું એકલી હતી ત્યારે રાત પડતા ડર લાગતો હતો. આજે મને લાગે છે કે હું સુરક્ષિત છું. રમેશભાઈ મારી એવી રીતે કાળજી રાખે છે જેવું કોઈ સંતાન પણ ન રાખી શકે."
શહેરના મનોવૈજ્ઞાનિકો પણ આ વાતને સકારાત્મક માને છે. નિષ્ણાતોના મતે, વૃદ્ધાવસ્થામાં એકલતા એ માનસિક બીમારીનું સૌથી મોટું કારણ છે. આવા કિસ્સાઓ સાબિત કરે છે કે જો વ્યક્તિને માનસિક સાથ મળી જાય, તો તેની શારીરિક તંદુરસ્તીમાં પણ સુધારો જોવા મળે છે. અમદાવાદ જેવા ઝડપી શહેરમાં જ્યાં લોકો પાસે એકબીજા માટે સમય નથી, ત્યાં આ દંપતીએ એકબીજા માટે આખો સમય અનામત રાખી લીધો છે.
જોકે, આ માર્ગ સરળ નહોતો. બંનેને આ નિર્ણય લેવા માટે ઘણા દિવસો સુધી મનોમંથન કરવું પડ્યું હતું. સંતાનોનો વિરોધ હોઈ શકે કે સમાજ શું કહેશે તેનો ડર, આ બધી બાબતો તેમને સતાવતી હતી. પરંતુ આખરે તેમણે નક્કી કર્યું કે જો જીવન પૂરું કરવાનું હોય, તો તે ખુશીથી જ કરવું જોઈએ. તેમણે કાયદેસર રીતે લગ્ન નોંધણી પણ કરાવી છે જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ કાનૂની અડચણ ન આવે.
સાંજનો સમય થયો છે અને રિવરફ્રન્ટ પર સાબરમતીના પાણીમાં સૂર્યના કિરણો પ્રતિબિંબિત થઈ રહ્યા છે. રમેશભાઈ અને ગૌરીબેન હવે આશ્રમ પરત ફરી રહ્યા છે. તેમણે પ્લાન કર્યો છે કે આવતા મહિને તેઓ દ્વારકાની યાત્રાએ જશે. આ તેમની 'સેકન્ડ ઇનિંગ્સ'ની પહેલી ટૂર હશે. તેઓ ઈચ્છે છે કે બાકીનું જીવન કોઈ તીર્થસ્થાન પર સેવા કરીને વિતાવે.
આપણા સમાજમાં ‘પ્રેમ’ શબ્દને માત્ર યુવાની સાથે જોડવામાં આવે છે, પણ આ વાર્તા એ વાતની સાક્ષી છે કે જીવનના અંતિમ પડાવ પર જ્યારે બધું છૂટી જાય, ત્યારે જે વધે છે તે સાચો પ્રેમ છે. અમદાવાદના આ રિવરફ્રન્ટ પર આજે એક નવો અધ્યાય લખાયો છે. કોઈ મોટો ન્યૂઝ હેડલાઇન નથી, પણ બે જીવંત હૃદયની એકતા છે જે આપણને ઘણું બધું શીખવી જાય છે.
આગામી દિવસોમાં આ દંપતી આશ્રમના બીજા વૃદ્ધોને પણ પ્રોત્સાહિત કરવા માંગે છે કે તેઓ પોતાની એકલતા સામે લડે. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સંચાલિત વૃદ્ધાશ્રમોમાં પણ હવે આવી પ્રવૃત્તિઓ વધારવાની વાત ચાલી રહી છે, જેથી વરિષ્ઠ નાગરિકોને માનસિક સહારા મળી રહે. રમેશભાઈ અને ગૌરીબેનની આ કહાની આવનારા સમયમાં ઘણા લોકો માટે એક આશાનું કિરણ બની રહેશે તે ચોક્કસ છે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે તેમના આ નિર્ણય પછી, શહેરમાં કેટલા અન્ય વૃદ્ધો આગળ આવે છે અને પોતાની એકલતાને પ્રેમમાં બદલવા માટે તૈયાર થાય છે. રમેશભાઈ કહે છે તેમ, "જીવન એ માત્ર શ્વાસ લેવાનું નામ નથી, પણ જેની સાથે શ્વાસ જોડાયેલા હોય, તેવા વ્યક્તિ સાથે જીવવાનું નામ છે." આ વાક્ય સાથે જ અમદાવાદના રિવરફ્રન્ટ પર આજનો દિવસ પ્રેમની એક અલગ જ સુગંધ ફેલાવી ગયો.
પરિવાર અને આશ્રમના સભ્યોએ તેમને ભવિષ્ય માટે શુભેચ્છાઓ આપી છે. કોઈએ તેમને ફૂલો આપ્યા તો કોઈએ મીઠાઈ ખવડાવી. વાતાવરણમાં એક અનોખો ઉત્સાહ હતો. લગ્નની વિધિ પૂરી થયા બાદ, બધાએ સાથે મળીને ભોજન લીધું. આ ભોજનમાં સ્વાદ કરતાં વધુ લાગણીઓ ભળેલી હતી. અમદાવાદની આ હવામાં આજે કંઈક અલગ જ મીઠાશ હતી. લોકો અવારનવાર રિવરફ્રન્ટ પર ફરવા આવે છે, પણ આજે જે દ્રશ્ય જોવા મળ્યું તે લોકો હંમેશા યાદ રાખશે.
ઘણીવાર આપણે મોટી સફળતાઓ અને પૈસાની પાછળ દોડીએ છીએ, પરંતુ સાચું સુખ તો આવા નાના અને નિખાલસ ક્ષણોમાં જ હોય છે. આ દંપતીએ આપણને શીખવ્યું કે જીવન ગમે તેટલું કઠિન હોય, પણ સાથ આપનાર મળી જાય તો બધું જ સહજ થઈ જાય છે. તેમની આ મુસાફરી હજુ શરૂ થઈ છે અને આખું શહેર આ નવી જોડીને હાર્દિક શુભેચ્છા પાઠવે છે. હવે જ્યારે પણ તમે રિવરફ્રન્ટ પરથી પસાર થશો, ત્યારે કદાચ તમને આ વૃદ્ધ દંપતી બેન્ચ પર બેસીને હાથમાં હાથ નાખીને દુનિયાની વાતો કરતું જોવા મળે તો નવાઈ ન પામતા. તે પ્રેમ છે, જે સમયની સાથે ઘટતો નથી, પણ વધતો જાય છે.
સાંજનો આ આછા કેસરી રંગનો પ્રકાશ જ્યારે રિવરફ્રન્ટના પથ્થરો પર પડ્યો, ત્યારે રમેશભાઈ અને ગૌરીબેનની આંખોમાં એક અલગ જ ચમક જોવા મળી હતી. આ માત્ર એક સામાન્ય સાંજ નહોતી, પણ તેમના જીવનની એવી ક્ષણ હતી જેને તેઓ વર્ષોથી મનમાં સંઘરીને બેઠા હતા. આશ્રમના સંચાલક રમેશભાઈએ જ્યારે તેમને ફૂલોનો હાર પહેરાવ્યો, ત્યારે આસપાસ ઉભેલા લોકોએ તાળીઓના ગડગડાટ સાથે આ દંપતીને વધાવી લીધું. ઘણા વૃદ્ધો કે જેઓ અત્યાર સુધી માત્ર એકલતાના ઓથાર હેઠળ જીવતા હતા, તેમની આંખોમાં પણ આ દ્રશ્ય જોઈને આંસુ આવી ગયા હતા. જાણે કે વર્ષો જૂની સૂકી જમીન પર વસંતના પહેલા વરસાદના ટીપાં પડ્યા હોય તેમ સૌના ચહેરા પર એક નવી આશાનું કિરણ દેખાઈ રહ્યું હતું.
આ ઘટના બાદ, શહેરના અનેક સામાજિક કાર્યકરો પણ આશ્રમની મુલાકાત લેવા પ્રેરાયા છે. અમદાવાદના સામાજિક વર્તુળોમાં આ મુદ્દો હવે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે કે શું ખરેખર વૃદ્ધાવસ્થામાં જીવનસાથીની પસંદગી કરવી એ યોગ્ય છે? મોટાભાગના લોકો હવે હકારાત્મક પ્રતિભાવ આપી રહ્યા છે. કાંકરિયા તળાવ પાસે રહેતા એક નિવૃત્ત શિક્ષકે જણાવ્યું હતું કે, 'ઘડપણ એ જીવનનો અંત નથી, પણ બીજું બાળપણ છે. જો આ સમયે કોઈનો સાથ મળે તો તે સોનામાં સુગંધ ભળે જેવું છે.' રમેશભાઈ અને ગૌરીબેનની આ હિંમતને કારણે હવે અન્ય વૃદ્ધાશ્રમોમાં પણ લોકો પોતાની એકલતા વિશે ખુલીને વાત કરતા થયા છે.
આગામી સમયમાં આ દંપતી તેમના સાથી મિત્રો સાથે એક નાના ગૃપનું આયોજન પણ કરવા માંગે છે, જ્યાં તેઓ અનુભવોનું આદાન-પ્રદાન કરી શકે. તેઓ દરરોજ સવારે રિવરફ્રન્ટ પર ચાલવા જાય છે, જ્યાં હવે તેમને ઓળખનારાઓની સંખ્યા વધી રહી છે. લોકો તેમને જોઈને સ્મિત કરે છે અને તેમની તબિયત પૂછે છે. ગૌરીબેન હસતા હસતા કહે છે, 'પહેલા દિવસો ગણવામાં આવતા હતા, પણ હવે દિવસો જીવવામાં આવે છે.' આ સાદગીમાં જ જીવનનું સાચું રહસ્ય છુપાયેલું છે. તેમની આ મુસાફરી કોઈ ફિલ્મી વાર્તા જેવી લાગતી હશે, પણ વાસ્તવિકતામાં આ એક અનોખો સંઘર્ષ હતો જે પ્રેમની જીત સાથે પૂરો થયો. શહેરના પ્રબુદ્ધ નાગરિકો પણ હવે માને છે કે આ કિસ્સો અમદાવાદની સામાજિક છબીને એક નવી દિશા આપશે, જ્યાં માનવીય સંવેદનાઓને ધાર્મિક કે કાનૂની ચોકઠાંમાં બંધ કરવાને બદલે પ્રેમ અને વિશ્વાસના આધારે જીવવાની છૂટ મળશે. રમેશભાઈના પૌત્ર કે જેઓ અમેરિકામાં રહે છે, તેમણે પણ વીડિયો કોલ દ્વારા દાદાના આ નિર્ણયને વધાવ્યો અને તેમને અભિનંદન પાઠવ્યા. જ્યારે પરિવાર તરફથી પણ સ્વીકૃતિ મળી, ત્યારે રમેશભાઈનો ઉત્સાહ બેગણો થઈ ગયો. હવે આ દંપતી તેમના બાકીના જીવનને સામાજિક કાર્યોમાં અને એકબીજાની સેવામાં સમર્પિત કરવા માટે તૈયાર છે. આ રિવરફ્રન્ટનો કિનારો આજે માત્ર એક ફરવાનું સ્થળ નથી રહ્યો, પણ તે બે નિર્દોષ હૃદયના મિલનનું સાક્ષી બની ગયું છે.
આ ઘટનાની સાક્ષી બનેલા રિવરફ્રન્ટના વોક-વે પર હવે સાંજ પડે ત્યારે અન્ય વૃદ્ધો પણ આવવા લાગ્યા છે. એક સમય હતો જ્યારે અહીં માત્ર ગણ્યા-ગાંઠ્યા લોકો જ પોતાની એકલતા સાથે ફરવા નીકળતા હતા, પરંતુ રમેશભાઈ અને ગૌરીબેનની આ નવી શરૂઆતે એક સકારાત્મક વાતાવરણ ઊભું કર્યું છે. રમેશભાઈ હવે આશ્રમના અન્ય સભ્યોને દરરોજ સાંજે અહીં લઈ આવે છે, જેથી તેઓ ખુલ્લા આકાશ નીચે બેસીને જૂની યાદો તાજી કરી શકે. આ પ્રવૃત્તિને કારણે આશ્રમના રહેવાસીઓમાં એક નવો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. ત્યાંના સંચાલકોએ પણ આ વિચારને આવકારતા હવે દર રવિવારે 'સંવાદ સંધ્યા'નું આયોજન કરવાનું નક્કી કર્યું છે. આ કાર્યક્રમમાં વૃદ્ધો પોતાનો અનુભવ શેર કરે છે અને ગૌરીબેન જેવા લોકો તેમને પોતાની વાત રજૂ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે.
સ્થાનિક રહીશો પણ આ બદલાવને ખૂબ જ કુતૂહલ અને આદરની નજરે જોઈ રહ્યા છે. રિવરફ્રન્ટના કિનારે બેન્ચ પર બેસીને જૂના ગીતો ગણગણતા આ દાદા-દાદીને જોઈને આજની યુવા પેઢીને પણ સંબંધોની ગંભીરતા સમજાય છે. આ ઘટનાએ સાબિત કરી દીધું છે કે સુખ શોધવા માટે કોઈ મોટી સંપત્તિ કે સાધનોની જરૂર નથી, માત્ર એક બીજાનો સાથ અને સમજદારી હોય તો જીવનના અંતિમ વર્ષો પણ રંગીન બની શકે છે. શહેરના પ્રશાસને પણ આ દંપતીના સાહસને બિરદાવતા રિવરફ્રન્ટ પર વધુ બેન્ચો અને લાઇટિંગની સુવિધા વધારવાની જાહેરાત કરી છે. રમેશભાઈ અને ગૌરીબેન હવે માત્ર એક દંપતી નથી રહ્યા, પરંતુ તેઓ આખા અમદાવાદના વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે એક પ્રેરણાસ્ત્રોત બની ગયા છે. તેમની આ મુસાફરીમાં હવે ઘણા લોકો જોડાઈ રહ્યા છે, અને આ શહેરના આંગણે એક નવી સામાજિક ક્રાંતિનો પાયો નખાયો છે, જે આવનારી પેઢીઓ માટે પ્રેમ અને સહઅસ્તિત્વનો એક જીવંત પાઠ બની રહેશે.
written by www.afoxtv.com
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો