અમદાવાદના માણેકચોક અને સી.જી. રોડના જ્વેલરી બજારોમાં આજે સવારથી જ ગ્રાહકો કરતા ભાવ પૂછનારની ભીડ વધુ જોવા મળી હતી, કારણ કે સોનાના ભાવે ફરી એકવાર નવી ઊંચાઈ સ્પર્શી છે. સવારના ૧૦:૫૦ વાગ્યાના આંકડા મુજબ, ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ દીઠ ૭૮,૦૦૦ રૂપિયાની આસપાસ પહોંચી ગયો છે, જેણે લગ્નગાળો નજીક આવતા પરિવારોની ચિંતા વધારી દીધી છે.
બજારમાં સન્નાટો છે. સોની બજારના વેપારીઓ કહે છે કે ગ્રાહકો આવે છે ખરા, પણ ભાવ સાંભળીને પાછા વળી જાય છે. આ સ્થિતિ માત્ર અમદાવાદ જ નહીં, પરંતુ રાજકોટ અને સુરતના મોટા જ્વેલર્સમાં પણ જોવા મળી રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઉથલપાથલ અને ડોલર સામે રૂપિયાની નબળાઈને કારણે સોનાના ભાવમાં આ ઉછાળો આવ્યો છે. મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે આ એક આર્થિક ફટકા સમાન છે, કારણ કે આવતા મહિનાથી શરુ થતા શુભ મુહૂર્તોમાં દાગીના ખરીદવા માટે હવે બજેટમાં મોટો વધારો કરવો પડશે.
આજે સવારે જ્યારે માર્કેટ ખૂલ્યું ત્યારે જ બુલિયન માર્કેટમાં સોનું ખરીદવા કરતાં વેચવા આવનારાઓની સંખ્યા વધી ગઈ હતી. જે લોકોએ પહેલા સોનું ખરીદ્યું હતું, તેઓ નફો ગણી રહ્યા છે, પરંતુ જેમના ઘરે લગ્ન છે, તેમની હાલત કફોડી છે. બજારના નિષ્ણાતોનું માનીએ તો, આ ભાવ હજુ પણ ઉપર જઈ શકે છે. ગ્લોબલ પરિબળો અને મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોનાની માંગ વધી છે, જેની સીધી અસર અમદાવાદના સ્થાનિક બજાર પર પડી રહી છે.
વ્યાપારી વર્તુળોમાં એવી પણ ચર્ચા છે કે જો ભાવ આ જ રીતે વધતા રહેશે, તો રિટેલ વેચાણમાં ૩૦ થી ૪૦ ટકાનો ઘટાડો આવી શકે છે. સી.જી. રોડ પર એક જાણીતા જ્વેલરના જણાવ્યા મુજબ, અત્યારે લોકો હળવા વજનના દાગીના કે પછી સિક્કા ખરીદવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે, ભારે દાગીનાનો ટ્રેન્ડ અત્યારે બજારમાંથી ગાયબ થઈ ગયો છે. અમદાવાદના લોકો રોકાણ તરીકે સોનાને પહેલી પસંદ આપે છે, પરંતુ આ વધારાના ભાવે રોકાણ કરવું પણ હવે જોખમી બની ગયું છે.
[MOTIVATION MANTRA]: નિષ્ફળતાની રાખમાંથી સફળતાની મશાલ
આજના આ મોંઘવારીના માહોલમાં જ્યારે દરેક વસ્તુના ભાવ વધે છે, ત્યારે મધ્યમ વર્ગ માટે માત્ર આર્થિક જ નહીં, માનસિક તણાવ પણ વધે છે. ઘણીવાર આપણને લાગે છે કે પરિસ્થિતિ આપણા હાથમાં નથી, પણ યાદ રાખો, સાચો ખેલાડી તે છે જે બદલાતી પરિસ્થિતિમાં પણ પોતાની રણનીતિ બદલી શકે છે. અમદાવાદના જૂના શહેરના એક નાના વેપારીની વાત કરીએ, તો દાયકાઓ પહેલા જ્યારે તેમનો સોનાનો વ્યવસાય તૂટી પડ્યો હતો, ત્યારે તેમણે હિંમત હારવાને બદલે નવી ટેકનિક અપનાવી હતી. તેમણે જૂના દાગીનાને રિસાઈકલ કરીને નવા મોડર્ન ડિઝાઈનમાં ફેરવવાનું કામ હાથમાં લીધું, જે આજે શહેરના સફળ મોડેલ્સમાંનું એક છે.
જીવનમાં જ્યારે પણ 'ભાવ' વધે એટલે કે મુશ્કેલીઓ વધે, ત્યારે ગભરાઈને બેસી રહેવાને બદલે તમારી પાસે રહેલા કૌશલ્યને પોલિશ કરવાનો સમય આવી જાય છે. જેવી રીતે સોનું તપીને જ શુદ્ધ થાય છે, તેવી જ રીતે માણસ પણ સંઘર્ષની ભઠ્ઠીમાં તપીને જ સોના જેવો કીમતી બને છે. તમારી પરિસ્થિતિ ગમે તેટલી કઠિન હોય, તમારી મહેનત અને સાતત્ય જ તમને બજારના વધઘટ વાળા ભાવથી બચાવી શકે છે. હંમેશા યાદ રાખો, મુશ્કેલી કાયમી નથી હોતી, પણ તમારો સંકલ્પ કાયમી હોય છે. જ્યારે બજાર નીચે હોય ત્યારે શીખવું અને ઉપર હોય ત્યારે સાચવીને આગળ વધવું - આ જ જીવનનો સફળ મંત્ર છે. ગમે તેવા ઉતાર-ચઢાવ આવે, તમારી કિંમત તમારી આવડત નક્કી કરે છે, બજારના આંકડા નહીં.
સ્થાનિક સ્તરે વાત કરીએ તો, અમદાવાદની જનતા હવે સોનાની ખરીદીમાં સમજદારી વાપરી રહી છે. અનેક લોકો હવે ગોલ્ડ ઈટીએફ (Gold ETF) કે સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ તરફ વળ્યા છે, જે ભૌતિક સોનાની ખરીદીના વિકલ્પે સુરક્ષિત રોકાણ માનવામાં આવે છે. બેન્કો અને નાણાકીય સંસ્થાઓમાં પણ આ પ્રકારના રોકાણોમાં રસ દાખવનારા યુવાનોની સંખ્યા વધી છે.
આગામી દિવસોમાં સોનાના ભાવ સ્થિર થાય છે કે હજુ વધુ છલાંગ મારે છે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. ખાસ કરીને દિવાળી અને તે પછીના લગ્નસરાના દિવસોમાં સોનાની માંગમાં વધારો થવાની શક્યતા છે, જે ભાવને વધુ તેજી આપી શકે છે. ગ્રાહકો માટે સલાહ એટલી જ છે કે ઉતાવળમાં ખરીદી કરવાને બદલે બજારના નિષ્ણાતોની સલાહ લેવી અને ભાવની વધઘટ પર સતત નજર રાખવી.
આજે જ્યારે તમે શાકભાજી લેવા નીકળો કે સોનું ખરીદવા, આર્થિક શિસ્ત જ તમને આ મોંઘવારીમાં બચાવી શકશે. અમદાવાદના બજારમાં અત્યારે જે સ્થિતિ છે, તે કદાચ આવનારા સમયના મોટા ફેરફારોનું સંકેત છે. વેપારીઓ પણ હવે ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ અને ઓફલાઈન સ્ટોર્સ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે. જે લોકો ડિજિટલ માધ્યમથી ભાવ ટ્રેક કરે છે, તેમને ફાયદો ચોક્કસ થાય છે.
આગામી સપ્તાહે સ્થાનિક જ્વેલર્સ એસોસિએશનની બેઠક મળવાની શક્યતા છે, જેમાં ભાવના નિર્ધારણ અને ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટેની સ્કીમ્સ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. ત્યાં સુધી અમદાવાદના નાગરિકો માટે 'વેઈટ એન્ડ વોચ' (જુઓ અને રાહ જુઓ) ની નીતિ જ શ્રેષ્ઠ છે. જો તમારે તાત્કાલિક જરૂર ન હોય, તો ભાવમાં ઘટાડો થાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી એ જ ડહાપણભર્યું પગલું ગણાશે.
આ તો થઈ બજારના આંકડાઓની વાત, પણ સત્ય એ છે કે તમારા બજેટનું આયોજન તમારા પોતાના હાથમાં છે. સરકાર દ્વારા સોનાના ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટીમાં કરાયેલા ફેરફારોની અસર પણ હવે સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. આવનારા દિવસોમાં પેટ્રોલ-ડિઝલના ભાવ અને રૂપિયો કેટલો મજબૂત થાય છે, તેના પર જ સોનાની આગામી દિશા નક્કી થશે. અમદાવાદના દરેક ખૂણેથી મળતા અહેવાલો મુજબ, લોકો હવે સોનું ખરીદવા માટે ક્રેડિટ કાર્ડ અને ઈએમઆઈ (EMI) નો સહારો વધુ લઈ રહ્યા છે, જે અર્થતંત્રના બદલાતા સ્વરૂપને દર્શાવે છે.
અંતમાં, કોઈપણ મોટા રોકાણ પહેલા તમારા નાણાકીય સલાહકાર સાથે વાત કરી લેવી હિતાવહ છે. ઉતાવળમાં લેવાયેલા નિર્ણયો ઘણીવાર ભારે પડી શકે છે. અમદાવાદનું માર્કેટ હંમેશા ગતિશીલ રહ્યું છે અને આ તેજી પણ સમય જતાં શમી જશે, એવી આશા રાખવામાં કંઈ ખોટું નથી. આપણે હવે એ જોવું રહ્યું કે સોમવારે સવારે જ્યારે બજાર ખુલશે, ત્યારે આ ભાવમાં કોઈ સુધારો જોવા મળે છે કે નહીં. સ્થાનિક વેપારીઓ અને ગ્રાહકો બંનેની નજર હવે ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશનના લેટેસ્ટ રેટ્સ પર છે. અમદાવાદના આ ગલી-કૂંચીઓમાં રહેતા માણસની જરૂરિયાત પૂરી થાય અને બજાર ફરી સામાન્ય બને, એ જ આશા સાથે અત્યારે તો ગ્રાહકો ખરીદી ટાળી રહ્યા છે. તમે જો ખરીદીના મૂડમાં હોવ, તો હાલના ભાવની તુલના અગાઉના અઠવાડિયા સાથે ચોક્કસ કરી લેજો. બજારમાં રહેલી અફવાઓ પર વિશ્વાસ કરવાને બદલે અધિકૃત રિપોર્ટ્સ પર જ ભરોસો રાખવો જોઈએ, કારણ કે સોનું એ માત્ર ધાતુ નથી, પણ ભારતીય પરિવારો માટે એક સુરક્ષા કવચ છે.
આવતીકાલે સવારના અપડેટ્સમાં આપણે જોઈશું કે અમદાવાદના જ્વેલર્સમાં કેટલો સ્ટોક આવ્યો છે અને ભાવમાં કેટલી ટકાવારીનો ઘટાડો કે વધારો નોંધાયો છે. ત્યાં સુધી, તમારા બજેટને સાચવો અને બજારની ચાલ પર નજર રાખો. ગુજરાતના દરેક ખૂણેથી, ખાસ કરીને અમદાવાદના મહત્વના માર્કેટ્સમાંથી અમે તમને દરેક નાના-મોટા અપડેટ્સ પહોંચાડતા રહીશું. આજના દિવસની આ છેલ્લી માહિતી છે કે ભાવમાં આજે કોઈ મોટો ફેરફાર થવાની શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ સાંજ સુધીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના રેટ્સ આવતા સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે. સલામત રોકાણ કરો અને આર્થિક સમજદારી જાળવો.
આ આર્થિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે શહેરના પરંપરાગત બજારોમાં પણ એક અજબ પ્રકારની શાંતિ જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને અમદાવાદના માણેકચોક અને સી.જી. રોડ વિસ્તારના જ્વેલર્સ પાસે ગ્રાહકોની પાંખી હાજરી જણાય છે. એક સમયે લગ્નગાળામાં જે ભીડ જોવા મળતી હતી, તે હવે ખાલીપો અનુભવી રહી છે. સોનાના ભાવમાં આવેલી આ સદી કેવળ આંકડાકીય ઉછાળો નથી, પરંતુ મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે એક વાસ્તવિક પડકાર છે. આ પરિસ્થિતિનું સૌથી મોટું કારણ વૈશ્વિક બજારમાં ડોલરની સામે રૂપિયાની નબળી સ્થિતિ અને મધ્ય-પૂર્વના દેશોમાં ચાલી રહેલી તણાવપૂર્ણ રાજકીય પરિસ્થિતિને માનવામાં આવે છે. જ્યારે વિશ્વભરમાં ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા વધે છે, ત્યારે રોકાણકારો સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોના તરફ દોડે છે, જેના કારણે સોનાની માંગમાં વધારો થાય છે અને સ્થાનિક સ્તરે ભાવ આસમાને પહોંચે છે.
આ સ્થિતિમાં સ્થાનિક વેપારીઓ પણ મૂંઝવણમાં છે. દાગીના બનાવવાની મજૂરી અને હોલમાર્કિંગના ચાર્જમાં થયેલા વધારાને કારણે ગ્રાહકો હવે નાના દાગીના તરફ વળ્યા છે. એક જાણીતા જ્વેલરના જણાવ્યા મુજબ, અત્યારે લોકો ૫૦ કે ૧૦૦ ગ્રામના મોટા સેટ ખરીદવાને બદલે માત્ર ૧ કે ૨ ગ્રામના સોનાના સિક્કા કે નાની લગડીઓમાં રસ દાખવી રહ્યા છે. આ ટ્રેન્ડ દર્શાવે છે કે રોકાણનું સ્વરૂપ બદલાઈ રહ્યું છે. અમદાવાદના લોકો વ્યવહારુ છે અને તેઓ સમજી રહ્યા છે કે જ્યારે બજારમાં સોનું પોતાના ઉચ્ચ સ્તરે હોય, ત્યારે તેમાં હાથ નાખવો જોખમકારક છે.
બીજી બાજુ, બેંકિંગ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો માને છે કે જો ગ્રાહકો લાંબા ગાળા માટે રોકાણ કરવા માંગતા હોય, તો ગોલ્ડ બોન્ડ સૌથી ઉત્તમ વિકલ્પ છે. તેમાં વાર્ષિક વ્યાજ મળવા સાથે સુરક્ષા પણ રહેલી છે. અમદાવાદની સહકારી અને રાષ્ટ્રીયકૃત બેન્કોમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ગોલ્ડ લોનની માંગમાં પણ વધારો થયો છે. લોકો પોતાના ઘરમાં પડેલા જૂના દાગીના ગીરવે મૂકીને રોકડ મેળવી રહ્યા છે, જેથી મોંઘવારીના આ સમયમાં પોતાની અન્ય જરૂરિયાતો પૂરી કરી શકાય. આ પરિસ્થિતિ પરથી એ સ્પષ્ટ થાય છે કે સોનું માત્ર એક ઘરેણું નથી, પરંતુ જરૂરિયાતના સમયે એક આધારસ્તંભ છે.
આગામી સમયમાં જ્યારે તહેવારોની મોસમ શરૂ થશે, ત્યારે સોનાના ભાવમાં ફરી વધઘટ થવાની સંભાવના છે. અમદાવાદનું જ્વેલરી માર્કેટ જે ભારતભરમાં તેની ખાસ ડિઝાઈન માટે જાણીતું છે, ત્યાં અત્યારે ડિઝાઈનરો પણ એવા દાગીના બનાવી રહ્યા છે જે ઓછા વજનમાં વધુ ભવ્ય લાગે. આ પ્રકારની 'લાઈટવેઈટ જ્વેલરી'નો ક્રેઝ યુવા પેઢીમાં વધી રહ્યો છે. ગ્રાહકોનું વલણ હવે દેખાડા કરતાં રોકાણ અને દેખાવના સંતુલન તરફ વધુ છે. આ પ્રકારના ફેરફારો સાબિત કરે છે કે અમદાવાદનો ગ્રાહક સમયની સાથે પોતાની ખરીદશક્તિ અને માનસિકતા બંનેમાં બદલાવ લાવી રહ્યો છે. અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી વૈશ્વિક સ્તરે મોંઘવારી કાબૂમાં નહીં આવે ત્યાં સુધી સોનાના ભાવમાં મોટી રાહત મળવાની શક્યતા ઓછી છે. તેથી, દરેક ગ્રાહકે પોતાની આર્થિક મર્યાદાઓને ધ્યાનમાં રાખીને જ નિર્ણય લેવો હિતાવહ છે. આવનારા દિવસોમાં શહેરના દરેક જ્વેલરી શોરૂમમાં ગ્રાહકોની અવરજવર અને તેમની પસંદગી પરથી જ આગામી બજારની દિશા નક્કી થશે. અત્યારે દરેક સ્તરે સાવચેતી રાખવી એ જ સમજદારી છે.
આ આર્થિક સંઘર્ષની વચ્ચે અમદાવાદના જ્વેલર્સ એસોસિએશને એવી ચેતવણી પણ આપી છે કે નકલી અને ઓછી શુદ્ધતા ધરાવતા સોનાના વેચાણ પર ખાસ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. બજારમાં જ્યારે ભાવ ટોચ પર હોય, ત્યારે ગેરમાર્ગે દોરનારા લોકો સક્રિય થઈ જાય છે. હોલમાર્કિંગના કાયદાનો ચુસ્ત અમલ અત્યારે ગ્રાહકો માટે સુરક્ષાનું એકમાત્ર માધ્યમ છે. જો તમે દાગીના ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો માત્ર BIS હોલમાર્કવાળા દાગીના જ પસંદ કરવા જોઈએ, જેથી લાંબા ગાળે તેનું મૂલ્ય જળવાઈ રહે.
આગામી સપ્તાહમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજ દરોના નિર્ણયો આવવાના છે, જેની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર પડશે. જો વ્યાજ દરોમાં ફેરફાર થશે, તો સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો કે ઉછાળો આવી શકે છે. અમદાવાદના મોટા જ્વેલર્સ હવે પોતાની ઈન્વેન્ટરીનું આયોજન પણ આ સંભાવનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને કરી રહ્યા છે. જે લોકો લગ્ન માટે આગોતરી ખરીદી કરવા માંગે છે, તેઓ હવે 'ગોલ્ડ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ'માં રોકાણ કરવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે. આ સ્કીમ્સ દ્વારા તેઓ મહિના દર મહિને નાની રકમ જમા કરાવીને ભાવની અનિશ્ચિતતા સામે રક્ષણ મેળવી શકે છે.
બીજી તરફ, સામાન્ય નાગરિકો માટે ઘરખર્ચ ચલાવવો પણ એક પડકાર બની રહ્યો છે. સોનાની ખરીદીમાં ઘટાડો થવાને કારણે સી.જી. રોડ અને લૉ ગાર્ડન જેવા વિસ્તારોમાં આવેલા આભૂષણના શોરૂમ્સમાં વેચાણકારો હવે ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે ઘડામણ (મેકિંગ ચાર્જ)માં ખાસ ડિસ્કાઉન્ટની ઓફર્સ આપી રહ્યા છે. આ પ્રકારના પ્રોત્સાહનો છતાં, ગ્રાહકો અત્યારે 'વેઇટ એન્ડ વોચ'ની સ્થિતિમાં જ છે. અમદાવાદના લોકોની સમજદારી એ છે કે તેઓ માત્ર ભાવ જોઈને નિર્ણય નથી લેતા, પરંતુ ભવિષ્યની આર્થિક જરૂરિયાતોને પણ સંતુલિત રાખે છે. સોનાના ભાવની આ સદી કદાચ એક આંકડો હોઈ શકે, પણ તે અમદાવાદના પરિવારના બજેટના સંતુલનને હચમચાવી ગયેલ છે, જેની અસર આગામી તહેવારો સુધી વર્તાશે.
written by www.afoxtv.com
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો